Бүген Идел буе федераль округы Закон чыгаручылар Советы каршындагы Сакчыл идарә системасын кертү комиссиясе утырышында идарә процессларын оптимальләштерү мәсьәләләре хакында фикер алыштылар. Утырышта видеоэлемтә режимында Татарстан Дәүләт Советы Секретаре Лилия Маврина катнашты. Ул Дәүләт Думасы, Дәүләт Советы һәм муниципалитетлар депутатларының муниципалитетларны социаль-икътисадый үстерүнең актуаль мәсьәләләрен хәл итү буенча өч дәрәҗәле хезмәттәшлек системасын оештыру буенча республика тәҗрибәсе белән уртаклашты.

 «Гомумән алганда, өч дәрәҗәдәге депутатларның фракцияара хезмәттәшлеге Татарстанда 2006 елдан бирле оештырылган һәм эшли, – дип сөйләде Лилия Маврина. – Бердәм командада Россия Федерациясенең 2 сенаторы һәм Дәүләт Думасының 15 депутаты, Дәүләт Советының 100 депутаты, 7445 муниципаль депутат эшли. Катлаулы социаль-икътисадый чакырулар шартларында депутатларның координацияле эше реаль нәтиҗәләргә ирешергә мөмкинлек бирә. Муниципаль депутатлар халыкка иң якын, җирле проблемаларга һәм гражданнарның сорауларына оператив җавап бирә. Дәүләт Советы депутатлары законнар базасын булдыралар, сайлаучылар күтәргән  мәсьәләләрне туплыйлар, үсеш программаларының үтәлешен тикшереп торалар. Федераль депутатлар һәм сенаторлар төбәкнең федераль үзәк белән элемтәсен тәэмин итә, Татарстан мәнфәгатьләрен федераль дәрәҗәдә кайгырта».

Лилия Маврина Россия Федераль Собраниесында Татарстан депутациясе эшенә аерым тукталды. Хәзерге вакытта Дәүләт Думасының Татарстан депутациясе 15 парламентарийдан тора һәм иң зурларның берсе булып санала. Россия парламентының югары палатасында республиканы 2 сенатор тәкъдим итә.

Закон чыгару эшенә һәм Татарстан закон чыгару инициативаларын алга алып барудан тыш республиканың икътисадын үстерү, илкүләм проектларда һәм дәүләт программаларында катнашу аша өстәмә акчалар җәлеп итүгә, гражданнарның наказларын гамәлгә ашыру мәсьәләләренә дә аерым игътибар бирелә. Республикада 18 эшче төркем эшли, аларның һәрберсен Дәүләт Думасы депутаты яки сенатор җитәкли. Эшче төркемнәр составына республика министрлыклары һәм ведомстволары вәкилләре керә.

Республикада партия вертикале принцибы буенча төзелгән депутат берләшмәләре мисаллары да бар. Татарстанда «Бердәм Россия» партиясе депутат берләшмәләренең республика Координация советы эшли. Аның җитәкчесе – Дәүләт Советы Рәисе урынбасары, «Бердәм Россия» фракциясе җитәкчесе Юрий Камалтынов.

Парламентарийлар хезмәттәшлегенең тагын бер форматы – Казан шәһәренең муниципаль районнарындагы һәм микрорайоннарындагы депутат берләшмәләре. Мисал итеп Лилия Маврина Казан шәһәренең Совет районы депутатлар берләшмәсен атады, ул Дәүләт Думасында, Дәүләт Советында һәм Казан шәһәр Думасындагы 20 депутатны үз эченә ала.

 «Совет районы – Казанның иң зур районы, монда 350 меңнән артык кеше яши, – дип сөйләде Лилия Маврина. – Депутатлар берләшмәсе 2009 елда төзелде. Без барлык дәрәҗәдәге депутатлар һәм район администрациясе арасында үзара хезмәттәшлек турында килешүгә кул куйдык. Администрациядән Килешүне администрация башлыгы имзалады. Берләшмәнең бөтен эшчәнлеге шушы Килешү кысаларында төзелә. Алга таба килешү дүрт тапкыр озайтылды».

Депутатлар берләшмәсен Лилия Маврина җитәкли. «Килешү төзегәндә без үз алдыбызга микрорайонда яшәүчеләрнең актуаль мәсьәләләрен хәл итүдә депутатлар һәм Казанның Совет районы администрациясе арасында нәтиҗәле хезмәттәшлекне тәэмин итү бурычын куйдык, – диде Дәүләт Советы Секретаре. – Безнең күп кенә инициативаларыбыз республика, ә кайчакта федераль дәрәҗәдә дә хуплау таба. Әйтик, үз вакытында Совет районында балалар бакчаларында урыннар кытлыгы мәсьәләсе бик актуаль иде. Тулы бер микрорайоннар төзелә, ә социаль инфраструктура турында беркем дә уйламый. 2009 елдан бирле без бу тема турында фикер алыштык, барлык дәрәҗәләрдә күтәреп чыктык. Нәтиҗәдә безне ишеттеләр һәм 2011 елда мәктәпкәчә балалар учреждениеләрен төзү буенча «Бәләкәч» республика максатчан программасы кабул ителде. 15 ел эчендә Татарстанда 300дән артык балалар бакчасы төзелде, шуларның 30ы – Казанның Совет районында».

Лилия Маврина берләшмәгә районга төрле партияләрдән сайланган депутатлар керүен кызыклы вакыйга дип атады. «Безгә калса, районда «Бер кеше  – барлык кеше өчен, барлык кеше – бер кеше өчен» принцибы буенча эшләүче депутат берләшмәсе булдырылды. Чыннан да, берләшеп, без зур көч хасил итәбез. Һәм бу һәркемнең мөмкинлекләре суммасы гына түгел. Бу – районның актуаль мәсьәләләрен хәл итү өчен синергетик нәтиҗәгә ирешергә мөмкинлек бирә торган берләшмә».

Берләшмәнең якындагы утырышы, Лилия Маврина билгеләп үткәнчә, иртәгә булачак. Көн тәртибендә – 2026 елга Совет районының социаль-икътисади үсеше планнары һәм наказларны үтәү барышы турында фикер алышу . 

Лилия Маврина искәрткәнчә, иң актуаль наказлар «Бердәм Россия» Халык программасына кертелгән. Татарстанда юл картасы төзелгән, гомумән алганда, 3 дәрәҗә буенча (федераль, республика, муниципаль) структуралаштырылган 5,5 меңгә якын наказ бүленгән. Бүгенге көнгә наказларның 80% ы гамәлгә ашырылган.

Күп кенә наказлар, Лилия Маврина әйтүенчә, федераль, республика һәм муниципаль программалар кысаларында тормышка ашырыла. Мисалларның берсе итеп ул «Безнең ишегалды» программасын атады. 2020 елдан программа кысаларында 5,8 меңнән артык ишегалды ремонтланган, 2026 елда тагын 561 ишегалды комплекслы яңартылачак.

Татарстанда өч дәрәҗәле хезмәттәшлек системасы үзенең нәтиҗәле булуын исбатлады, дип саный Дәүләт Советы Секретаре. «Федераль, төбәк һәм муниципаль дәрәҗәдәге депутатларның профессиональ вертикален булдыру мөһим, – дип сүзен тәмамлады Лилия Маврина, – монда закон проекты һәм хокукый эшнең шактый резервы. Барлык дәрәҗәдәге депутатларның үзара тыгыз хезмәттәшлеге генә төбәк халкының проблемаларын комплекслы һәм нәтиҗәле хәл итәргә мөмкинлек бирә».