Бүген Дәүләт Советында Бюджет, салымнар һәм финанс комитеты утырышы булды, анда парламентарийлар транспорт салымы турындагы республика законына үзгәрешләр кертү турындагы закон проекты турында фикер алыштылар, ятим балаларны һәм ата-ана каравыннан мәхрүм калган балаларны торак урыннары белән тәэмин итү чараларын гамәлгә ашыруга юнәлдерелгән бюджет акчаларын нәтиҗәле файдалану аудитына йомгак ясадылар. Бюджет, салымнар һәм финанслар комитеты рәисе Леонид Якунин үткәргән утырышта Дәүләт Советы Рәисе урынбасары Марат Әхмәтов катнашты.

Транспорт салымы турындагы республика законына үзгәрешләр кертү турындагы закон проекты республика законнарын федераль законнарга туры китерү зарурлыгына бәйле рәвештә эшләнгән. Федераль закон проектыннан соң республика закон проекты СВО катнашучыларын һәм аларның гаилә әгъзаларын, 2022 елдан хәрби хәрәкәтләр ветераннарын, Советлар Союзы Геройларын һәм Россия Геройларын, шулай ук 2026 елның салым чорыннан башлап өч дәрәҗә Дан ордены белән бүләкләнгән затларны транспорт салымы түләүдән азат итә. Күрсәтелгән салым ташламасы салым түләүче сайлаган бер транспорт чарасына карата салым ташламаларын куллану өчен нигезләр санына бәйсез рәвештә бирелә.

Хисап палатасы аудиторы Сергей Колодников 2022-2025 елларда ятим балалар һәм ата-ана тәрбиясеннән мәхрүм калган балалар өчен оешмалар эшчәнлеген тәэмин итүгә бүлеп бирелгән республика бюджеты акчаларын нәтиҗәле файдалану аудиты нәтиҗәләре турындагы доклад белән чыгыш ясады. Аудитор ассызыклаганча, республикада ятим балаларның һәм ата-ана тәрбиясеннән мәхрүм калган балаларның торак алуга, шулай ук мондый затлар өчен учреждениеләрне карап тотуга һәм эшләүгә хокукларын тәэмин итүче кирәкле законнар һәм норматив актлар кабул ителгән. Сергей Колодников әйтүенчә, мондый учреждениеләрне тикшерү барышында ремонт эшләрен башкарырга кирәк булган биналарның һәм оешмаларның техник торышы канәгатьләнерлек булмау фактлары ачыкланган. Шулай ук хезмәткәрләргә хезмәт хакын исәпләгәндә һәм түләгәндә хокук бозу очраклары ачыкланган, төзелгән контракт шартларына туры килми торган азык-төлек продуктларын кабул итү һәм түләү башкарылган.  

Комитет рәисе Леонид Якунин билгеләп үткәнчә, ятим балалар һәм ата-ана каравыннан мәхрүм калган балалар өчен оешмалар эшчәнлеген тәэмин итү мәсьәләсе – барлык дәрәҗәдәге хакимиятнең мөһим бурычы. «Без гражданнарның әлеге категориясенә кагылышлы мәсьәләләрне максималь рәвештә күзәтергә тиеш, бу мәсьәләдә һәр сум исәптә булырга тиеш», – диде Леонид Якунин.

Милек һәм җир мөнәсәбәтләре министрының беренче урынбасары Артур Галиев билгеләп үткәнчә, министрлык ятим балалар өчен фатирлар сатып алу буенча вәкаләтле орган булып тора. 2022 елда фатирлар сатып алуга чиратта 1159 кеше торган, ә 2025 елга аларның саны 2644 кешегә кадәр арткан. «Без ел саен фатирлар бирәбез, әмма чират зурая  бара, – дип аңлатты ул. Ведомствоның рәсми мәгълүматларына караганда, 2013 елдан башлап ятим балалар өчен 5796 фатир сатып алынган, моңа федераль бюджеттан 913,5 миллион сум күләмендә финанслауны да кертеп, 10 миллиард 300 миллион сумга якын акча тотылган.

Артур Галиев әйтүенчә, 2025 елда 400 фатир сатып алынган. 2026 елга 641 фатир сатып алу планлаштырыла.

Ятим балаларга социаль наем шартнамәсе буенча торак бирү турында сөйләгәндә, милек һәм җир мөнәсәбәтләре министрының беренче урынбасары билгеләп үткәнчә, бүлеп бирелгән 733 торак бинаның бары тик 220 фатирына гына соцнайм шартнамәләре төзелгән. Тикшерү коммуналь хезмәтләр өчен шактый бурыч булуын күрсәтте: 2020 елда ул 43,8 млн сум булса, 2025 елга 80 млн сумга кадәр арткан.

Комитет утырышында башка мәсьәләләр дә каралды.