Җирле үзидарә системасын оештыру һәм камилләштерү, кануннар нигезендә җайга салу  мәсьәләләре бүген Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты каршындагы Эксперт советы утырышында каралды. Парламентарийлар һәм экспертлар "Гавами хакимиятнең бердәм системасында җирле үзидарәне оештыруның гомуми принциплары турында" федераль закон проектына әзерләнгән тәкъдимнәр һәм төзәтмәләр турында фикер алыштылар.

Искәртеп узабыз, узган елның декабрендә Дәүләт Советы Россия Федерациясе сенаторы Андрей Клишас һәм    Дәүләт Думасы депутаты Павел Крашенинников тарафыннан кертелгән «Гавами хакимиятнең бердәм системасында җирле үзидарә оештыруның гомуми принциплары турында» 40361-8 номерлы федераль закон проектын концептуаль яктан хуплаган иде. Әмма депутатлар ул вакытта ук билгеләп үткәнчә, закон камилләшүгә мохтаҗ. Хәзер Дәүләт Советы закон чыгару инициативасы хокукыннан файдаланырга, икенче укылышка төзәтмәләр кертергә һәм аларны Дәүләт Думасына җибәрергә ниятли.  Төзәтмәләр федераль закон чыгаручы тарафыннан 2022 елның 23 февраленә кадәр кабул ителә.

«Муниципаль берәмлекләрнең эш системасында күп кенә позицияләр тамырдан үзгәрә, - дип ассызыклады эксперт советы рәисе Валентина Липужина, закон проектын анализлап - “Закон проекты беренче укылышта кабул ителде, димәк, төзәтмәләр кертү мөмкинлеге дә бар әле”. Эксперт советы рәисе хезмәттәшләрен яңа законны үтәгәндә килеп чыгарга мөмкин булган кыенлыкларга игътибар итәргә чакырды.

Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты рәисе Альберт Хәбибулин билгеләп үткәнчә, "резонанслы" федераль закон проекты тәкъдим ителә. Республикада аның төрле мәйданчыкларда, шул исәптән эксперт мәйданчыкларында киң фикер алышуы очраклы хәл түгел иде. Дәүләт Советы Рәисе күрсәтмәсе белән парламентта Дәүләт Советы Рәисе урынбасары Марат Әхмәтов җитәкчелегендә төзәтмәләр эшләү буенча эшче төркем булдырылды. Эш төркеме составына экспертлар советы әгъзасы, Казан (Идел буе) федераль университеты юридик факультетының конституцион һәм административ хокук кафедрасы мөдире Евгений Солтанов та керде.

Бүгенге көнгә төзәтмәләр әзерләү төгәлләнде. Эштә Президент Аппараты, Дәүләт Советы, республика хакимиятенең башкарма органнары вәкилләре, фән һәм җирле үзидарәнең барлык дәрәҗәләре вәкилләре катнашты. Альберт Хәбибулин әйтүенчә, муниципалитетлардан күп тәкъдимнәр кергән, закон проекты сәяси партияләр вәкилләре белән фикер алышынган.  Барлык кисәтүләр гомумиләштерелгән.

Гомумән алганда, Дәүләт Советы, эксперт җәмгыяте фикерен исәпкә алып, федераль закон проектына 13 төзәтмә әзерләгән. Тагын берничә төзәтмәне Татарстаннан сайланган Дәүләт Думасы депутатлары кертергә планлаштыра.

“Закон проекты бер дәрәҗәдәге үзидарә системасына күчүне күздә тота, - дип сөйләде Альберт Хәбибуллин, - вәкиллекле (закон чыгару) органнар җирлек дәрәҗәсендә бетерелә. Әлеге закон проекты кабул ителгәннән соң, 107 канунга үзгәрешләр кертергә кирәк булачак ".

Эксперт советы әгъзаларында күп кенә мәсьәләләр һәм бәхәсләр муниципаль вәкаләтләр һәм алып бару предметлары турындагы яңа законның нигезләмәләрен, муниципаль берәмлекләр башлыкларын сайлау рәвешләрен, бюджет тәэмин ителешен тигезләү рәвешләрен һ.б. китереп чыгарды.

Евгений Солтанов билгеләп үткәнчә, төзәтмәләр әзерләгәндә исәпкә алынырга тиешле юридик нечкәлекләр бар. Алар, аерым алганда, җирле үзидарәләрнең бурычларын билгеләгәндә формулировкаларның төгәллегенә кагыла. Закон проекты "җирле үзидарә бурычлары" төшенчәсен билгеләүдән гыйбарәт түгел. Евгений Солтанов фикеренчә, "халыкның тормыш эшчәнлеген турыдан-туры тәэмин итү һәм җирле үзидарәнең башка бурычлары" дип язарга кирәк.

Җирле үзидарә турындагы федераль законга төзәтмәләрне һәм эксперт җәмгыяте тәкъдимнәрен иртәгә Дәүләт корылышы һәм җирле үзидарә комитеты утырышында караячаклар. Ахыргы карар Дәүләт Советы утырышында кабул ителәчәк.

Бүген утырышта эксперт советы составында кадрлар үзгәрешләре турында фикер алышынды. Аерым алганда, ротация планында эксперт советы составына яңа кандидатура - Ютазы районы башкарма комитеты җитәкчесе Светлана Самонина тәкъдим ителде. Әлеге мәсьәлә буенча карар Дәүләт Советы Президиумының якындагы утырышында кабул ителәчәк.