Бүген Дәүләт Советында узган матбугат конференциясендә финанс пирамидаларын төзүне профилактикалау, шулай ук финанс-кредит базарында мошенниклардан саклану ысуллары турында сүз барды. Журналистларның сорауларына Законлылык һәм хокук тәртибе комитеты рәисе урынбасары Александр Чубаров һәм ТР буенча Эчке эшләр министрлыгының Идарә башлыгы урынбасары – Икътисади куркынычсызлык һәм коррупциягә каршы көрәш идарәсенең салым салу һәм криминаль банкротлык өлкәсендәге җинаятьләргә каршы көрәш бүлеге башлыгы Рафаэль Усманов җавап бирде. Матбугат конференциясендә шулай ук ТР буенча Эчке эшләр министрлыгының Икътисади куркынычсызлык һәм коррупциягә каршы көрәш идарәсенең финанс-кредит системасындагы җинаятьләрне булдырмау бүлеге башлыгы Фәннур Шаһвәлиев катнашты.

«Татарстан Россия субъектларының икътисадый яктан иң алга киткән һәм инвестиция климаты буенча лидерлар рәтендә тора, - дип ассызыклады Александр Чубаров, матбугат конференциясен ачып, - төбәкнең алга киткән икътисады уңай һәм тискәре күренешләр барлыкка килүгә китерә. Тискәре күренешләрнең берсе - финанс пирамидалары булдыру. Мондый компанияләрнең мәгълүмат кырындагы эшчәнлеге хәтта финанс яктан белемле инвесторларны да җәлеп итә торган риваятьләргә бай».

Александр Чубаров билгеләп үткәнчә, ТР буенча Эчке эшләр министрлыгы һәм РФ Тикшерү комитетының ТР буенча Тикшерү идарәсе тарафыннан финанс пирамидалары булдыруга бәйле җинаятьләрне ачыклау һәм ачу буенча чаралар комплексы үткәрелә. Октябрь аенда законлылык һәм хокук тәртибе комитеты утырышында Татарстан территориясендә финанс пирамидаларын булдыруны профилактикалау турындагы контроль мәсьәлә каралган.

Фикер алышу нәтиҗәләре буенча «Татмедиа» Республика матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгына гражданнарның белем дәрәҗәсен күтәрү һәм мошенниклардан саклану ысуллары турында мәгълүматлы булу буенча чаралар комплексын гамәлгә ашыру тәкъдим ителгән карар кабул ителде. ТР буенча Эчке эшләр министрлыгына һәм РФ Тикшерү комитетының ТР буенча Тикшерү идарәсенә финанс пирамидаларының эшчәнлеген башлангыч этапта туктату өчен «алдан эшләргә» тәкъдим ителде.

Финанс пирамидаларына каршы тору – ТР буенча ЭЭМ эшчәнлегенең өстенлекле юнәлешләренең берсе, чөнки, кагыйдә буларак, мондый очраклар иҗтимагый резонанска ия, зур зыян күрүчеләр саны күп, - дип билгеләп үтте Рафаэль Усманов, - Татарстан – зур икътисади һәм инвестицион потенциалы булган республика, һәм, кызганычка каршы, мошенниклар моннан файдалана, кешеләрнең акчаларын алу өчен финанс схемалары төзи».

Рафаэль Усманов сүзләренә караганда, республикада финанс пирамидалары эшенең төп чоры 2012-2018 елларга туры килгән. Бу чорда 42 җинаять эше кузгатылган, 18 финанс пирамидасы вәкилләре хөкем ителгән. 2016 елдан финанс пирамидалары классик эш схемасыннан югары куркынычлы виртуаль механизмнарга күчә. Быел финанс пирамидаларына карата 10 җинаять эше кузгатылган инде.

ТР буенча Эчке эшләр министрлыгы гражданнарның финанс грамоталылыгын арттыру буенча профилактик эш алып бара, финанс пирамидаларын ачыклау буенча даими мониторинг алып барыла, тикшерүләр бара.   Рафаэль Усманов сүзнең финанс пирамидасы турында баруын күрсәтүче төп факторларны атады. Беренчедән, бу югары процент вәгъдәсе (кайвакыт 50%, 100% яки аннан да күбрәк). Әгәр вәгъдә ителгән процент банк ставкасыннан югарырак булса, бу уйланырга сәбәп тудыра. Икенчедән, финанс-кредит оешмасы Үзәк Банк реестрында билгеләнергә тиеш. Өченчедән, псевдоброкер компанияләре һәм юллама сылтамалары сагайтырга тиеш. Ниһаять, «дустыңны яки икесен алып кил, һәм син күбрәк алырсың», кыйммәтле бүләкләр тарату һәм VIP-залларда киң конференцияләр  үткәрә дә бик шикле гамәл.  "Бушлай сыр артыннан йөгерергә кирәкми, билгеле булганча, ул тычкан тозагында гына була", - диде Рафаэль Усманов.

Журналистлар законнар белән финанс пирамидаларын тыярга мөмкинме-юкмы дип кызыксынды. Александр Чубаров "без финанс пирамидалары эшчәнлегенә формалашу стадиясендә чик куйган законнар булуын теләр идек, әмма башлангыч стадияләрдә алар еш кына атаклы кешеләрне җәлеп итеп һәм вәгъдә ителгәннәрне үтәп легаль гамәлдә була" дип белдерде. Проблемалар соңрак башлана.

Комитет рәисе урынбасары искәрткәнчә, үз вакытында алданган өлешчеләр белән дә шундый ук проблемалар булган, әмма күрелгән чаралар ярдәмендә аларның саны шактый кимегән. Александр Чубаров әйтүенчә, хәзерге вакытта финанс пирамидалары эшчәнлеге буенча да аналитик эш алып барыла. "Чишелеш һичшиксез табылачак", диде ул.